Faktoring – co to jest, jak działa i jakie są rodzaje
Faktoring to finansowanie faktur wystawionych firmom – dostajesz większość kwoty przed terminem płatności, a na zapłatę odbiorcy czeka faktor. Poniżej wyjaśniamy, jak to działa, ile kosztuje i który rodzaj wybrać.
Krótka odpowiedź
Faktoring polega na tym, że przekazujesz firmie faktoringowej (faktorowi) prawo do zapłaty z faktury wystawionej innej firmie, a faktor wypłaca Ci zaliczkę – zwykle większą część kwoty – zanim minie termin płatności. Gdy odbiorca zapłaci, faktor rozlicza resztę po potrąceniu prowizji i odsetek. Rodzaje faktoringu różnią się przede wszystkim tym, kto ponosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy.
Co to jest faktoring
Faktoring to sposób finansowania sprzedaży z odroczonym terminem płatności. Zamiast czekać 30, 60 czy 90 dni na pieniądze od odbiorcy, przekazujesz fakturę faktorowi i dostajesz zaliczkę po jej sprawdzeniu. Pieniądze pochodzą więc z faktur, które już wystawiłeś, a nie z nowego długu zaciąganego na ogólne potrzeby firmy.
W umowie występują trzy strony. Faktor to firma faktoringowa, która finansuje faktury. Ty – w umowie nazywany faktorantem – przekazujesz faktorowi faktury i otrzymujesz zaliczkę. Odbiorca to Twój kontrahent, który ma zapłacić fakturę; w przepisach nazywany jest dłużnikiem.
Faktoring nie ma definicji w Kodeksie cywilnym – to umowa, której treść ustalają strony. Opiera się na przelewie wierzytelności, czyli cesji (art. 509 Kodeksu cywilnego): przenosisz na faktora prawo do zapłaty z faktury. Przelew co do zasady nie wymaga zgody odbiorcy, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, umowa z odbiorcą (tzw. zakaz cesji) albo właściwość zobowiązania.
Jak działa faktoring krok po kroku
- Umowa i limit Faktor ocenia Twoją firmę i odbiorców, a potem przyznaje limit, czyli najwyższą kwotę zaliczek, które mogą być wypłacone jednocześnie.
- Faktura i cesja Wystawiasz fakturę odbiorcy z odroczonym terminem i przekazujesz ją faktorowi. Odbiorca dostaje zwykle zawiadomienie, że ma zapłacić na rachunek faktora.
- Zaliczka Po weryfikacji faktury faktor wypłaca Ci zaliczkę – część jej wartości ustaloną w umowie.
- Zapłata i rozliczenie Odbiorca płaci w terminie, a faktor przekazuje Ci resztę kwoty po potrąceniu prowizji i odsetek.
Czas od przekazania faktury do wypłaty zależy od faktora i od tego, czy odbiorca jest już zweryfikowany. Pierwsza faktura trwa zwykle dłużej niż kolejne, bo faktor sprawdza dokumenty i potwierdza saldo z odbiorcą. Kolejne etapy opisuje poradnik faktoring krok po kroku.
Ile kosztuje faktoring
Na koszt składają się zwykle dwie części: prowizja od wartości faktury i odsetki od wypłaconej zaliczki za dni do zapłaty. Do tego mogą dojść opłaty dodatkowe, np. za ocenę odbiorcy albo za niewykorzystany limit. Stawki ustala faktor po ocenie Twojej firmy i odbiorców.
Koszt dla swoich faktur oszacujesz w kalkulatorze kosztu faktoringu, a składniki ceny i sposób porównywania ofert wyjaśnia poradnik ile kosztuje faktoring.
Zalety i wady faktoringu
- Gotówka przed terminem Pieniądze z faktury dostajesz wcześniej, a nie dopiero po 30–90 dniach. Finansowanie rośnie razem ze sprzedażą.
- Ocena odbiorców, nie tylko Twojej firmy Faktor patrzy przede wszystkim na to, czy Twoi kontrahenci płacą. Pomaga to firmom z krótką historią albo bez zabezpieczeń pod kredyt.
- Opcjonalna ochrona W faktoringu bez regresu faktor w ustalonym limicie przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy.
- Koszt i formalności Faktoring kosztuje, a każda faktura wymaga przekazania faktorowi. Przy małych kwotach opłaty stałe mogą wyraźnie podnieść koszt.
- Zależność od odbiorców Limit zależy od oceny odbiorców. Gdy jeden z nich ma kłopoty, faktor może obniżyć limit na nowe faktury.
- Spory zostają przy Tobie Reklamacje i spory o wykonanie umowy z odbiorcą nie przechodzą na faktora w żadnym rodzaju faktoringu.
Czy faktoring się opłaca, zależy od tego, ile kosztuje Cię czekanie na zapłatę: utracone rabaty u dostawców, kredyt w rachunku albo wstrzymane zamówienia. Gdy porównujesz go z kredytem, użyj kalkulatora faktoring czy kredyt.
Dla kogo jest faktoring
Faktoring pasuje firmom, które sprzedają innym firmom lub podmiotom publicznym z odroczonym terminem płatności i mają stałych odbiorców. Najczęściej korzystają z niego transport, produkcja, hurt, usługi dla dużych firm i budownictwo. Specyfikę płatności w kolejnych branżach opisuje dział faktoring według branży, a sytuacje takie jak nowa firma czy jeden duży odbiorca – faktoring dla kogo.
Nalevio zajmuje się faktoringiem faktur wystawionych firmom i podmiotom publicznym (B2B). Zapytań dotyczących sprzedaży konsumentom nie przekazujemy partnerom.
Jak wybrać rodzaj faktoringu
Zacznij od trzech pytań. Każde odpowiada innemu podziałowi rodzajów faktoringu, a w umowie zwykle łączy się po jednej odpowiedzi z każdej grupy.
- Kto ma ponieść ryzyko niewypłacalności odbiorcy? Jeśli znasz odbiorców i potrzebujesz głównie płynności, wystarczy faktoring z regresem. Jeśli upadłość odbiorcy byłaby dla Ciebie groźna, rozważ faktoring bez regresu albo tańszy kompromis, czyli faktoring mieszany.
- Czyje faktury chcesz sfinansować? Własną sprzedaż finansuje klasyczny faktoring. Gdy problemem są krótkie terminy u dostawców, odpowiedzią jest faktoring odwrotny.
- Jak często potrzebujesz finansowania? Przy stałym obrocie sprawdza się faktoring odnawialny z limitem, a przy jednorazowej potrzebie faktoring pojedynczej faktury.
Do tego dochodzą kwestie praktyczne: czy odbiorca może wiedzieć o cesji (faktoring jawny lub cichy), czy sprzedajesz za granicę (faktoring eksportowy) oraz jak duża jest Twoja firma – dla najmniejszych przeznaczony jest mikrofaktoring.
Porównanie czterech głównych rodzajów
| Cecha | Z regresem | Bez regresu | Mieszany | Odwrotny |
|---|---|---|---|---|
| Co jest finansowane | Twoje faktury sprzedażowe | Twoje faktury sprzedażowe | Twoje faktury sprzedażowe | Faktury od Twoich dostawców |
| Ryzyko niewypłacalności odbiorcy | Zostaje przy Tobie | Przejmuje faktor w limicie | Dzielone wg umowy | Nie dotyczy – spłacasz Ty |
| Kogo faktor ocenia głównie | Odbiorcę i Twoją firmę | Odbiorcę | Odbiorcę i Twoją firmę | Twoją firmę |
| Koszt na tle innych | Niższy | Wyższy (cena ochrony) | Pośredni | Zależy od okresu odroczenia |
| Typowa sytuacja | Pewni, stali odbiorcy | Duża koncentracja na odbiorcach, eksport | Faktury ponad limit bez regresu | Zakupy surowców i towarów |
We wszystkich rodzajach finansujących sprzedaż spory o fakturę, np. reklamacje, zostają po Twojej stronie. Decyzję między regresem a jego brakiem rozpisujemy krok po kroku w porównaniu faktoring z regresem czy bez regresu.
Faktoring
Podstawowe rodzaje
Faktoring z regresem
Faktoring z regresem (niepełny): faktor finansuje faktury, a ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje po stronie firmy.
Faktoring bez regresu
Faktoring bez regresu (pełny): faktor finansuje faktury i w ustalonym limicie przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy.
Faktoring mieszany
Faktoring mieszany: faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy tylko do limitu albo do części faktury…
Faktoring odwrotny
Faktoring odwrotny: faktor płaci Twoim dostawcom, a Ty spłacasz go później.
Faktoring
Sposób działania
Faktoring jawny
Faktoring jawny: odbiorca wie o przekazaniu faktury i płaci na rachunek faktora.
Faktoring cichy
Faktoring cichy (niejawny): odbiorca nie wie o cesji i płaci Tobie, a Ty przekazujesz pieniądze faktorowi.
Faktoring odnawialny
Faktoring odnawialny: limit faktoringowy, który zwalnia się po każdej zapłacie odbiorcy.
Pojedyncza faktura
Faktoring pojedynczej faktury: sfinansujesz wybraną fakturę bez umowy na cały obrót.
Faktoring online
Faktoring online: wniosek, umowa i faktury przez platformę internetową, automatyczna weryfikacja, limity kwotowe.
Mikrofaktoring
Mikrofaktoring: finansowanie małych faktur dla jednoosobowych działalności i małych firm.
Faktoring
Zagranica
Faktoring eksportowy
Faktoring eksportowy: finansowanie faktur dla zagranicznych odbiorców, w walucie lub w złotych, z oceną…
Faktoring importowy
Faktoring importowy: faktor gwarantuje zagranicznemu dostawcy zapłatę za Twoje zakupy albo finansuje je, a Ty…
Forfaiting
Forfaiting: wykup bez regresu należności średnio- i długoterminowych, zwykle eksportowych, zabezpieczonych…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy faktoring to kredyt?
Nie. Faktor nabywa wierzytelność z faktury, a spłata pochodzi z zapłaty odbiorcy, a nie z Twoich rat. Wyjątkiem jest faktoring odwrotny, który ekonomicznie działa podobnie do kredytu, bo finansowanie spłaca Twoja firma.
Czy odbiorca musi zgodzić się na faktoring?
Co do zasady nie, bo przelew wierzytelności nie wymaga zgody dłużnika. Zgoda jest potrzebna, gdy umowa z odbiorcą zawiera zakaz cesji albo wyłącza ją przepis. Odbiorca zwykle jest jednak zawiadamiany, komu ma zapłacić.
Czy faktoring jest bezpieczny dla mojej firmy?
Faktoring nie jest działalnością licencjonowaną przez KNF, dlatego warto sprawdzić faktora i dokładnie przeczytać umowę: zasady regresu, opłaty dodatkowe i warunki wypowiedzenia. Na co zwrócić uwagę, opisuje poradnik czy faktoring jest bezpieczny.
Czy mogę finansować tylko wybrane faktury?
Tak, jeśli faktor na to pozwala. Część umów obejmuje wybrane faktury lub odbiorców, a faktoring pojedynczej faktury działa bez umowy na cały obrót.