Ubezpieczenie należności – jak działa ochrona faktur
Ubezpieczenie należności chroni przed stratą, gdy odbiorca nie zapłaci za towar lub usługę kupione z odroczonym terminem. Nie daje gotówki od razu, ale może być podstawą do finansowania faktur.
Opracowanie: redakcja Nalevio · Aktualizacja:

Krótka odpowiedź
Ubezpieczenie należności, nazywane też ubezpieczeniem kredytu kupieckiego, wypłaca odszkodowanie, gdy ubezpieczony odbiorca nie zapłaci z powodu niewypłacalności albo długotrwałego opóźnienia. Ochrona działa w limicie przyznanym na każdego odbiorcę i zwykle nie obejmuje całej straty – część zostaje u Ciebie jako udział własny. Polisa nie przyspiesza zapłaty, dlatego firmy łączą ją z faktoringiem.
Jak działa polisa
Umowę ubezpieczenia należności zawierasz z zakładem ubezpieczeń. Najczęściej obejmuje ona cały obrót z odbiorcami, którym sprzedajesz z odroczonym terminem, a nie pojedyncze faktury. Ubezpieczyciel ocenia każdego odbiorcę i przyznaje mu limit kredytowy – maksymalną kwotę należności objętą ochroną.
Polisę opisuje kilka parametrów, które warto porównać przed podpisaniem:
- Limit kredytowy: kwota ochrony na danego odbiorcę
- Udział własny: część szkody, którą pokrywasz sam
- Maksymalny okres kredytowania: najdłuższy termin płatności objęty ochroną
- Okres oczekiwania (karencji): czas od zgłoszenia opóźnienia do wypłaty przy przewlekłej zwłoce
- Składka: zwykle procent od ubezpieczonego obrotu, czasem z minimalną kwotą roczną
Konkretne wartości zależą od ubezpieczyciela, branży i Twoich odbiorców. Nie podajemy ich, bo różnią się między ofertami – zapytaj o nie wprost i porównaj w złotych, a nie tylko w procentach.
Twoje obowiązki jako ubezpieczonego
Polisa chroni tylko wtedy, gdy przestrzegasz jej warunków. Typowe obowiązki to:
- Sprzedaż w ramach limitu – należność ponad limit przyznany odbiorcy nie jest chroniona.
- Terminowe zgłaszanie opóźnień – polisa określa, w jakim czasie po terminie płatności musisz poinformować ubezpieczyciela o braku zapłaty.
- Wstrzymanie dalszych dostaw – po zgłoszeniu opóźnienia polisa może ograniczać dalszą sprzedaż temu odbiorcy z odroczonym terminem.
- Działania windykacyjne – ubezpieczyciel może wymagać wezwań do zapłaty albo przejąć windykację.
Odszkodowania zwykle nie dostaniesz za należności sporne, np. gdy odbiorca reklamuje towar i odmawia zapłaty z tego powodu. Najpierw trzeba rozstrzygnąć spór, a dopiero potem mówić o niewypłacalności.
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Ubezpieczenie a faktoring
Ubezpieczenie należności i faktoring odpowiadają na różne potrzeby: polisa chroni przed stratą, faktoring daje gotówkę przed terminem. Często występują razem:
- Faktoring bez regresu – faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy, a sam często zabezpiecza się polisą. Jak wskazuje poradnik Polskiego Związku Faktorów, polisę może zawrzeć faktor albo Ty, zależnie od umowy. Szczegóły opisujemy na stronie o faktoringu bez regresu.
- Faktoring z cesją praw z polisy – masz własną polisę i przenosisz na faktora prawo do odszkodowania. Faktor może wtedy finansować faktury na lepszych warunkach, bo ryzyko odbiorcy jest ubezpieczone. Ile kosztuje samo finansowanie, policzysz w kalkulatorze kosztu faktoringu.
Limity w obu przypadkach są zwykle przyznawane na odbiorcę. Odbiorca, którego ubezpieczyciel nie zaakceptuje, często nie dostanie też limitu u faktora. O tym, jak faktor ocenia odbiorców, piszemy w tekście o ocenie odbiorców, a wybór między polisą a faktoringiem porównujemy w tekście faktoring czy ubezpieczenie należności.
Czytaj dalej
Zobacz też

Zatory płatnicze
Czym jest zator płatniczy, jak przenosi się między firmami i co robi UOKiK.
Terminy zapłaty
Maksymalny termin zapłaty faktury: 60 dni między firmami, 30 dni dla podmiotów publicznych, 60 dni dla szpitali.
Odsetki handlowe
Ile wynoszą odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, od kiedy je liczyć, kiedy należą się bez…
Rekompensata 40/70/100 euro
Kiedy przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności, od jakiej kwoty 40, 70 lub 100 euro, po…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy mogę ubezpieczyć tylko jednego odbiorcę?
Niektóre polisy na to pozwalają, ale typowo ubezpiecza się cały obrót lub jego wyodrębnioną część, np. sprzedaż eksportową. Ubezpieczyciele niechętnie ubezpieczają tylko najbardziej ryzykownych odbiorców.
Czy składka jest kosztem podatkowym?
Co do zasady tak, jako wydatek związany z działalnością. Sposób ujęcia, zwłaszcza przy składce rocznej, ustal z księgowym.
Czy po wypłacie odszkodowania mogę skorzystać z ulgi na złe długi?
To zależy od tego, czy wierzytelność przeszła na ubezpieczyciela i czy odszkodowanie traktuje się jak uregulowanie należności. Interpretacje nie są jednolite, więc ustal to z doradcą podatkowym, zanim skorygujesz VAT.
