Maksymalne terminy zapłaty w transakcjach handlowych

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej: ustawa o terminach zapłaty) obejmuje transakcje handlowe, czyli odpłatne dostawy towarów i usługi, które strony zawierają w związku ze swoją działalnością. Stronami muszą być wyłącznie podmioty wymienione w art. 2 – m.in. przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód i podmioty publiczne w rozumieniu Prawa zamówień publicznych.

Ustawy nie stosuje się m.in. do długów objętych postępowaniem upadłościowym lub restrukturyzacyjnym (od dnia ogłoszenia upadłości albo otwarcia postępowania), do czynności bankowych ani do umów zawieranych wyłącznie między jednostkami sektora finansów publicznych (art. 3). Nie dotyczy też sprzedaży konsumentom.

Brak daty doręczenia faktury. Gdy nie da się ustalić, kiedy faktura dotarła do dłużnika, albo gdy dotarła przed dostawą, termin liczy się od dnia otrzymania towaru lub usługi (art. 7 ust. 4 i art. 8 ust. 5). Strony nie mogą umownie ustalać daty doręczenia faktury (art. 8a).

Odbiór i badanie towaru. Umowa może przewidywać zbadanie towaru lub usługi. Termin badania nie może przekraczać 30 dni od otrzymania towaru, a jeśli faktura dotarła wcześniej, termin zapłaty liczy się od zakończenia badania (art. 9).

Brak terminu w umowie. Gdy strony nie ustaliły terminu, odsetki należą się po 30 dniach od spełnienia świadczenia przez wierzyciela (art. 6).

Termin powyżej 120 dni. Jeśli termin przekracza 120 dni i został ustalony z naruszeniem art. 7 ust. 2, wierzyciel może odstąpić od umowy albo ją wypowiedzieć. Po wypowiedzeniu należności za już dostarczone towary stają się wymagalne w ciągu 7 dni (art. 7 ust. 3a i 3b).

Limity ustawowe nie skracają czasu oczekiwania na gotówkę – 60 dni to nadal dwa miesiące finansowania odbiorcy z Twoich pieniędzy. Faktor wypłaca zaliczkę po przekazaniu i weryfikacji faktury – zwykle przed terminem płatności, bez czekania na odbiorcę – a im dłuższy termin, tym wyższe odsetki faktora. Porównasz to w kalkulatorze kosztu faktoringu.

Ustawa łagodzi też zakaz cesji, ale dopiero po terminie: jeśli duży przedsiębiorca nie zapłaci w terminie mikro, małej lub średniej firmie, umowne wyłączenie lub ograniczenie prawa do przelewu wierzytelności staje się bezskuteczne (art. 9a). Pomaga to przy sprzedaży lub windykacji zaległej faktury, a nie przy faktoringu przed terminem płatności, gdy zgoda odbiorcy nadal jest potrzebna. Nie dotyczy to transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny. Więcej o ograniczeniach cesji przeczytasz w tekście o zakazie cesji.