Słownik pojęć faktoringowych od A do Z
Krótkie definicje pojęć, które spotkasz w ofertach i umowach faktoringowych – ułożone alfabetycznie.
Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Słownik zbiera podstawowe pojęcia z umów faktoringowych. Definicje są uproszczone – dokładne znaczenie w Twojej umowie wynika z jej treści, a skutki podatkowe ustal z księgowym.
B
- BIG (biuro informacji gospodarczej)
Rejestr, do którego wierzyciele mogą przekazywać informacje o niezapłaconych zobowiązaniach firm i konsumentów. Faktor może sprawdzić w nim Twoją firmę i Twoich odbiorców.
- BIK (Biuro Informacji Kredytowej)
Baza danych o kredytach i ich spłacie, zasilana głównie przez banki. Część faktorów sprawdza w niej firmę i jej właścicieli przy ocenie wniosku, zwykle za zgodą wnioskodawcy.
- Broker faktoringowy
Pośrednik, który zbiera dane o Twoich fakturach i przedstawia je kilku faktorom, a potem pomaga porównać oferty. Nie finansuje faktur sam – umowę zawierasz z faktorem.
C
- Cesja wierzytelności
Przelew wierzytelności – przeniesienie prawa do zapłaty z faktury na inną osobę, w faktoringu na faktora (art. 509 Kodeksu cywilnego).
D
- Dłużnik
Określenie z przepisów (Kodeksu cywilnego i ustawy o terminach zapłaty) na odbiorcę, który ma zapłacić fakturę objętą faktoringiem. W serwisie piszemy po prostu „odbiorca”.
- Dni finansowania
Liczba dni od wypłaty zaliczki do zapłaty faktury przez odbiorcę. Od nich zależą odsetki, dlatego dłuższy termin płatności podnosi koszt faktoringu. Kalkulator kosztu przyjmuje w uproszczeniu cały termin płatności.
- Dyskonto
Inna nazwa odsetek, które faktor pobiera od wypłaconej zaliczki za dni finansowania. W umowach spotkasz też określenie „opłata finansowa”.
F
- Faktor
Firma faktoringowa, która finansuje należności z faktur.
- Faktorant
Strona umowy faktoringowej, która przekazuje faktorowi faktury do finansowania – czyli Twoja firma.
- Faktoring
Finansowanie należności z faktur wystawionych innym firmom: faktor wypłaca zaliczkę przed terminem płatności, a potem rozlicza się z zapłaty odbiorcy. Kodeks cywilny nie definiuje umowy faktoringu, więc jej treść ustalają strony. Rodzaje opisuje przegląd rodzajów faktoringu.
- Faktoring bez regresu
Faktoring, w którym faktor w ustalonym limicie przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy. Nazywany też faktoringiem pełnym. Umowa określa wyłączenia, na przykład dla faktur spornych.
- Faktoring cichy
Faktoring, w którym odbiorca nie jest zawiadamiany o cesji i płaci na Twój rachunek, a Ty przekazujesz pieniądze faktorowi. Faktorzy stawiają przy nim zwykle wyższe wymagania.
- Faktoring eksportowy
Finansowanie faktur wystawionych odbiorcom za granicą, często połączone z oceną zagranicznego odbiorcy i ochroną przed jego niewypłacalnością.
- Faktoring jawny
Faktoring, w którym odbiorca dostaje zawiadomienie o cesji i płaci fakturę na rachunek faktora.
- Faktoring mieszany
Faktoring, w którym faktor przejmuje część ryzyka niewypłacalności odbiorcy, na przykład do określonego limitu, a resztę ponosisz Ty.
- Faktoring odnawialny
Umowa z limitem, który po zapłacie faktur przez odbiorców znów jest dostępny dla kolejnych faktur. Przeciwieństwem jest finansowanie jednorazowe.
- Faktoring odwrotny
Finansowanie zakupów: faktor płaci fakturę Twojemu dostawcy, a Ty spłacasz faktora później, w terminie z umowy. Opis znajdziesz na stronie o faktoringu odwrotnym.
- Faktoring pojedynczej faktury
Finansowanie wybranych faktur bez umowy obejmującej cały obrót z odbiorcą.
- Faktoring z regresem
Faktoring, w którym ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje po Twojej stronie: gdy odbiorca nie zapłaci, zwracasz faktorowi finansowanie. Nazywany też faktoringiem niepełnym.
- Forfaiting
Wykup należności średnio- i długoterminowych bez regresu, stosowany głównie w handlu zagranicznym, na przykład przy wekslach lub akredytywach.
K
- Kapitał obrotowy
Pieniądze potrzebne do bieżącej działalności: zakupu materiałów, wynagrodzeń, podatków. Długie terminy płatności wiążą go w należnościach, co pokazuje kalkulator zamrożonej gotówki.
- Kaucja gwarancyjna
Część wynagrodzenia zatrzymana przez zamawiającego, typowa w budownictwie, wypłacana po okresie gwarancji. Faktorzy podchodzą do takich należności ostrożnie, bo ich zapłata jest odroczona i warunkowa.
- KRD (Krajowy Rejestr Długów)
Jedno z biur informacji gospodarczej, w którym wierzyciele zgłaszają niezapłacone zobowiązania.
- Kredyt kupiecki
Odroczony termin płatności, który dajesz odbiorcy na fakturze. To właśnie te należności finansuje faktoring.
- KSeF (Krajowy System e-Faktur)
System Ministerstwa Finansów do wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Od 1 lutego 2026 r. wszyscy podatnicy VAT odbierają w nim faktury, a obowiązek wystawiania faktur w KSeF wchodzi etapami w 2026 r.
L
- Limit faktoringowy
Najwyższa kwota zaliczek z faktur, które jeszcze nie zostały zapłacone, jaką faktor może jednocześnie sfinansować. Potrzebny limit policzysz w kalkulatorze kosztu faktoringu.
- Limit na odbiorcę
Część limitu faktoringowego przypisana jednemu odbiorcy. Faktor ustala ją po ocenie odbiorcy, zwłaszcza w faktoringu bez regresu.
M
- Marża
Część oprocentowania ustalona przez faktora, doliczana do stawki referencyjnej, gdy umowa przewiduje oprocentowanie zmienne. Zależy od oceny Twojej firmy i odbiorców.
- Mechanizm podzielonej płatności (MPP)
Zapłata faktury przelewem, w którym kwota VAT trafia na osobny rachunek VAT. Obowiązkowy przy niektórych towarach i usługach wymienionych w ustawie o VAT. W faktoringu trzeba ustalić, na jaki rachunek odbiorca płaci VAT.
- Mikrofaktoring
Faktoring małych faktur i małych firm, często z uproszczoną oceną i niższymi limitami.
N
- Należność
Kwota, którą odbiorca ma Ci zapłacić, na przykład z wystawionej faktury. W języku prawnym – wierzytelność.
- Niewypłacalność odbiorcy
Sytuacja, w której odbiorca nie jest w stanie zapłacić faktury. Umowa faktoringowa określa, kiedy faktor uznaje ją za zaistniałą i kto ponosi jej skutki.
O
- Ocena odbiorcy
Sprawdzenie przez faktora, czy odbiorca Twoich faktur płaci w terminie i jaką ma sytuację finansową. Od niej zależą limit na odbiorcę i warunki finansowania.
- Odbiorca
Twój kontrahent, który ma zapłacić fakturę. W przepisach nazywany dłużnikiem.
- Odsetki
Wynagrodzenie faktora za finansowanie, liczone od wypłaconej zaliczki za dni do zapłaty faktury. Mogą być liczone jako stawka referencyjna plus marża faktora albo jako stałe oprocentowanie; część platform łączy je z prowizją w jedną opłatę.
- Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych
Odsetki, których możesz żądać od firmy płacącej po terminie. Wynoszą stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 punktów procentowych, a wobec publicznych podmiotów leczniczych o 8 punktów. Kwotę policzysz w kalkulatorze odsetek za opóźnienie.
- Opłaty dodatkowe
Opłaty poza prowizją i odsetkami, na przykład za ocenę nowego odbiorcy, przedłużenie terminu, monitoring należności albo ubezpieczenie. Pełną listę znajdziesz w cenniku faktora.
P
- Partner
W serwisie: firma faktoringowa lub broker z listy partnerów, któremu przekazujemy zapytania.
- Pośrednik
W serwisie: osoba lub firma, na przykład biuro rachunkowe, która zgłasza klienta w programie partnerskim.
- Potwierdzenie salda
Dokument, w którym odbiorca potwierdza kwotę zadłużenia wobec Ciebie. Faktor może o nie poprosić przy pierwszych fakturach.
- Prowizja faktoringowa
Opłata za obsługę faktury, liczona jako procent jej wartości. Zwykle nie zależy od terminu płatności.
R
- Regres
Prawo faktora do żądania od Ciebie zwrotu finansowania, gdy odbiorca nie zapłaci faktury w czasie wskazanym w umowie.
- Rekompensata za koszty odzyskiwania należności
Stała kwota 40, 70 albo 100 euro, zależna od wartości świadczenia, której możesz żądać od firmy płacącej po terminie (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).
S
- Stawka referencyjna
Rynkowy wskaźnik stopy procentowej wskazany w umowie, do którego faktor dolicza marżę. Gdy wskaźnik się zmienia, zmieniają się odsetki.
- Stopa referencyjna NBP
Podstawowa stopa procentowa Narodowego Banku Polskiego. Od niej zależy wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.
T
- Termin płatności
Dzień, do którego odbiorca ma zapłacić fakturę. Im dłuższy, tym więcej dni finansowania i wyższe odsetki faktora.
- Transakcja handlowa
Umowa między przedsiębiorcami (albo z podmiotem publicznym), w której towar lub usługę dostarcza się za wynagrodzeniem. Do takich transakcji stosuje się przepisy o terminach zapłaty i odsetkach za opóźnienie.
U
- Ubezpieczenie należności
Ubezpieczenie od niewypłacalności odbiorców, zwane też ubezpieczeniem kredytu kupieckiego. W faktoringu bez regresu ochronę często zapewnia faktor, który sam ubezpiecza należności.
- Udział własny
Część szkody, którą przy niewypłacalności odbiorcy ponosisz sam, mimo ubezpieczenia lub przejęcia ryzyka przez faktora.
- Ulga na złe długi
Możliwość skorygowania VAT z faktury, której odbiorca nie zapłacił w ciągu 90 dni od terminu płatności (art. 89a ustawy o VAT). Wierzytelność przekazana faktorowi jest zbyta, więc ulga co do zasady nie przysługuje. Sporny jest tylko przypadek zwrotnej cesji przy regresie – ustal go z doradcą podatkowym.
- Umowa faktoringowa
Umowa między Tobą a faktorem, która określa rodzaj faktoringu, limit, zaliczkę, prowizję, odsetki, regres i zasady wypowiedzenia.
W
- Weksel in blanco
Weksel bez wpisanej kwoty, który faktor może wypełnić zgodnie z deklaracją wekslową, gdy nie wywiążesz się z umowy. Częste zabezpieczenie w faktoringu z regresem.
- Wierzytelność
Prawo do żądania zapłaty, na przykład z wystawionej faktury. W faktoringu przechodzi na faktora przez cesję.
- Windykacja
Odzyskiwanie należności od odbiorców, którzy nie płacą. Faktoring i windykacja to różne usługi, choć faktor może prowadzić działania wobec spóźnionych odbiorców.
Z
- Zakaz cesji
Zastrzeżenie w umowie z odbiorcą, że należności nie można przenieść na inną osobę bez jego zgody (pactum de non cedendo). Przy takim zastrzeżeniu faktoring wymaga zgody odbiorcy. Ustawa o terminach zapłaty osłabia zakaz tylko po terminie: gdy duży przedsiębiorca nie zapłaci w terminie mikro, małej lub średniej firmie, zakaz staje się bezskuteczny (art. 9a).
- Zaliczka
Część wartości faktury wypłacana przez faktora przed terminem płatności; resztę faktor rozlicza po zapłacie przez odbiorcę.
- Zatory płatnicze
Sytuacja, w której firmy czekają na zapłatę dłużej, niż przewidują faktury, i same zaczynają płacić z opóźnieniem swoim dostawcom.
- Zawiadomienie o cesji
Pismo, w którym odbiorca dowiaduje się, że faktura przeszła na faktora i należy płacić na jego rachunek. Stosowane w faktoringu jawnym.
Nie znaleźliśmy takiego pojęcia. Sprawdź wyszukiwarkę serwisu.
