Przejdź do treści

Słownik pojęć faktoringowych od A do Z

Krótkie definicje pojęć, które spotkasz w ofertach i umowach faktoringowych – ułożone alfabetycznie.

Aktualizacja:

Krótka odpowiedź

Słownik zbiera podstawowe pojęcia z umów faktoringowych. Definicje są uproszczone – dokładne znaczenie w Twojej umowie wynika z jej treści, a skutki podatkowe ustal z księgowym.

B

BIG (biuro informacji gospodarczej)

Rejestr, do którego wierzyciele mogą przekazywać informacje o niezapłaconych zobowiązaniach firm i konsumentów. Faktor może sprawdzić w nim Twoją firmę i Twoich odbiorców.

BIK (Biuro Informacji Kredytowej)

Baza danych o kredytach i ich spłacie, zasilana głównie przez banki. Część faktorów sprawdza w niej firmę i jej właścicieli przy ocenie wniosku, zwykle za zgodą wnioskodawcy.

Broker faktoringowy

Pośrednik, który zbiera dane o Twoich fakturach i przedstawia je kilku faktorom, a potem pomaga porównać oferty. Nie finansuje faktur sam – umowę zawierasz z faktorem.

C

Cesja wierzytelności

Przelew wierzytelności – przeniesienie prawa do zapłaty z faktury na inną osobę, w faktoringu na faktora (art. 509 Kodeksu cywilnego).

D

Dłużnik

Określenie z przepisów (Kodeksu cywilnego i ustawy o terminach zapłaty) na odbiorcę, który ma zapłacić fakturę objętą faktoringiem. W serwisie piszemy po prostu „odbiorca”.

Dni finansowania

Liczba dni od wypłaty zaliczki do zapłaty faktury przez odbiorcę. Od nich zależą odsetki, dlatego dłuższy termin płatności podnosi koszt faktoringu. Kalkulator kosztu przyjmuje w uproszczeniu cały termin płatności.

Dyskonto

Inna nazwa odsetek, które faktor pobiera od wypłaconej zaliczki za dni finansowania. W umowach spotkasz też określenie „opłata finansowa”.

F

Faktor

Firma faktoringowa, która finansuje należności z faktur.

Faktorant

Strona umowy faktoringowej, która przekazuje faktorowi faktury do finansowania – czyli Twoja firma.

Faktoring

Finansowanie należności z faktur wystawionych innym firmom: faktor wypłaca zaliczkę przed terminem płatności, a potem rozlicza się z zapłaty odbiorcy. Kodeks cywilny nie definiuje umowy faktoringu, więc jej treść ustalają strony. Rodzaje opisuje przegląd rodzajów faktoringu.

Faktoring bez regresu

Faktoring, w którym faktor w ustalonym limicie przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy. Nazywany też faktoringiem pełnym. Umowa określa wyłączenia, na przykład dla faktur spornych.

Faktoring cichy

Faktoring, w którym odbiorca nie jest zawiadamiany o cesji i płaci na Twój rachunek, a Ty przekazujesz pieniądze faktorowi. Faktorzy stawiają przy nim zwykle wyższe wymagania.

Faktoring eksportowy

Finansowanie faktur wystawionych odbiorcom za granicą, często połączone z oceną zagranicznego odbiorcy i ochroną przed jego niewypłacalnością.

Faktoring jawny

Faktoring, w którym odbiorca dostaje zawiadomienie o cesji i płaci fakturę na rachunek faktora.

Faktoring mieszany

Faktoring, w którym faktor przejmuje część ryzyka niewypłacalności odbiorcy, na przykład do określonego limitu, a resztę ponosisz Ty.

Faktoring odnawialny

Umowa z limitem, który po zapłacie faktur przez odbiorców znów jest dostępny dla kolejnych faktur. Przeciwieństwem jest finansowanie jednorazowe.

Faktoring odwrotny

Finansowanie zakupów: faktor płaci fakturę Twojemu dostawcy, a Ty spłacasz faktora później, w terminie z umowy. Opis znajdziesz na stronie o faktoringu odwrotnym.

Faktoring pojedynczej faktury

Finansowanie wybranych faktur bez umowy obejmującej cały obrót z odbiorcą.

Faktoring z regresem

Faktoring, w którym ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje po Twojej stronie: gdy odbiorca nie zapłaci, zwracasz faktorowi finansowanie. Nazywany też faktoringiem niepełnym.

Forfaiting

Wykup należności średnio- i długoterminowych bez regresu, stosowany głównie w handlu zagranicznym, na przykład przy wekslach lub akredytywach.

K

Kapitał obrotowy

Pieniądze potrzebne do bieżącej działalności: zakupu materiałów, wynagrodzeń, podatków. Długie terminy płatności wiążą go w należnościach, co pokazuje kalkulator zamrożonej gotówki.

Kaucja gwarancyjna

Część wynagrodzenia zatrzymana przez zamawiającego, typowa w budownictwie, wypłacana po okresie gwarancji. Faktorzy podchodzą do takich należności ostrożnie, bo ich zapłata jest odroczona i warunkowa.

KRD (Krajowy Rejestr Długów)

Jedno z biur informacji gospodarczej, w którym wierzyciele zgłaszają niezapłacone zobowiązania.

Kredyt kupiecki

Odroczony termin płatności, który dajesz odbiorcy na fakturze. To właśnie te należności finansuje faktoring.

KSeF (Krajowy System e-Faktur)

System Ministerstwa Finansów do wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Od 1 lutego 2026 r. wszyscy podatnicy VAT odbierają w nim faktury, a obowiązek wystawiania faktur w KSeF wchodzi etapami w 2026 r.

L

Limit faktoringowy

Najwyższa kwota zaliczek z faktur, które jeszcze nie zostały zapłacone, jaką faktor może jednocześnie sfinansować. Potrzebny limit policzysz w kalkulatorze kosztu faktoringu.

Limit na odbiorcę

Część limitu faktoringowego przypisana jednemu odbiorcy. Faktor ustala ją po ocenie odbiorcy, zwłaszcza w faktoringu bez regresu.

M

Marża

Część oprocentowania ustalona przez faktora, doliczana do stawki referencyjnej, gdy umowa przewiduje oprocentowanie zmienne. Zależy od oceny Twojej firmy i odbiorców.

Mechanizm podzielonej płatności (MPP)

Zapłata faktury przelewem, w którym kwota VAT trafia na osobny rachunek VAT. Obowiązkowy przy niektórych towarach i usługach wymienionych w ustawie o VAT. W faktoringu trzeba ustalić, na jaki rachunek odbiorca płaci VAT.

Mikrofaktoring

Faktoring małych faktur i małych firm, często z uproszczoną oceną i niższymi limitami.

N

Należność

Kwota, którą odbiorca ma Ci zapłacić, na przykład z wystawionej faktury. W języku prawnym – wierzytelność.

Niewypłacalność odbiorcy

Sytuacja, w której odbiorca nie jest w stanie zapłacić faktury. Umowa faktoringowa określa, kiedy faktor uznaje ją za zaistniałą i kto ponosi jej skutki.

O

Ocena odbiorcy

Sprawdzenie przez faktora, czy odbiorca Twoich faktur płaci w terminie i jaką ma sytuację finansową. Od niej zależą limit na odbiorcę i warunki finansowania.

Odbiorca

Twój kontrahent, który ma zapłacić fakturę. W przepisach nazywany dłużnikiem.

Odsetki

Wynagrodzenie faktora za finansowanie, liczone od wypłaconej zaliczki za dni do zapłaty faktury. Mogą być liczone jako stawka referencyjna plus marża faktora albo jako stałe oprocentowanie; część platform łączy je z prowizją w jedną opłatę.

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych

Odsetki, których możesz żądać od firmy płacącej po terminie. Wynoszą stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 punktów procentowych, a wobec publicznych podmiotów leczniczych o 8 punktów. Kwotę policzysz w kalkulatorze odsetek za opóźnienie.

Opłaty dodatkowe

Opłaty poza prowizją i odsetkami, na przykład za ocenę nowego odbiorcy, przedłużenie terminu, monitoring należności albo ubezpieczenie. Pełną listę znajdziesz w cenniku faktora.

P

Partner

W serwisie: firma faktoringowa lub broker z listy partnerów, któremu przekazujemy zapytania.

Pośrednik

W serwisie: osoba lub firma, na przykład biuro rachunkowe, która zgłasza klienta w programie partnerskim.

Potwierdzenie salda

Dokument, w którym odbiorca potwierdza kwotę zadłużenia wobec Ciebie. Faktor może o nie poprosić przy pierwszych fakturach.

Prowizja faktoringowa

Opłata za obsługę faktury, liczona jako procent jej wartości. Zwykle nie zależy od terminu płatności.

R

Regres

Prawo faktora do żądania od Ciebie zwrotu finansowania, gdy odbiorca nie zapłaci faktury w czasie wskazanym w umowie.

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności

Stała kwota 40, 70 albo 100 euro, zależna od wartości świadczenia, której możesz żądać od firmy płacącej po terminie (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

S

Stawka referencyjna

Rynkowy wskaźnik stopy procentowej wskazany w umowie, do którego faktor dolicza marżę. Gdy wskaźnik się zmienia, zmieniają się odsetki.

Stopa referencyjna NBP

Podstawowa stopa procentowa Narodowego Banku Polskiego. Od niej zależy wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

T

Termin płatności

Dzień, do którego odbiorca ma zapłacić fakturę. Im dłuższy, tym więcej dni finansowania i wyższe odsetki faktora.

Transakcja handlowa

Umowa między przedsiębiorcami (albo z podmiotem publicznym), w której towar lub usługę dostarcza się za wynagrodzeniem. Do takich transakcji stosuje się przepisy o terminach zapłaty i odsetkach za opóźnienie.

U

Ubezpieczenie należności

Ubezpieczenie od niewypłacalności odbiorców, zwane też ubezpieczeniem kredytu kupieckiego. W faktoringu bez regresu ochronę często zapewnia faktor, który sam ubezpiecza należności.

Udział własny

Część szkody, którą przy niewypłacalności odbiorcy ponosisz sam, mimo ubezpieczenia lub przejęcia ryzyka przez faktora.

Ulga na złe długi

Możliwość skorygowania VAT z faktury, której odbiorca nie zapłacił w ciągu 90 dni od terminu płatności (art. 89a ustawy o VAT). Wierzytelność przekazana faktorowi jest zbyta, więc ulga co do zasady nie przysługuje. Sporny jest tylko przypadek zwrotnej cesji przy regresie – ustal go z doradcą podatkowym.

Umowa faktoringowa

Umowa między Tobą a faktorem, która określa rodzaj faktoringu, limit, zaliczkę, prowizję, odsetki, regres i zasady wypowiedzenia.

W

Weksel in blanco

Weksel bez wpisanej kwoty, który faktor może wypełnić zgodnie z deklaracją wekslową, gdy nie wywiążesz się z umowy. Częste zabezpieczenie w faktoringu z regresem.

Wierzytelność

Prawo do żądania zapłaty, na przykład z wystawionej faktury. W faktoringu przechodzi na faktora przez cesję.

Windykacja

Odzyskiwanie należności od odbiorców, którzy nie płacą. Faktoring i windykacja to różne usługi, choć faktor może prowadzić działania wobec spóźnionych odbiorców.

Z

Zakaz cesji

Zastrzeżenie w umowie z odbiorcą, że należności nie można przenieść na inną osobę bez jego zgody (pactum de non cedendo). Przy takim zastrzeżeniu faktoring wymaga zgody odbiorcy. Ustawa o terminach zapłaty osłabia zakaz tylko po terminie: gdy duży przedsiębiorca nie zapłaci w terminie mikro, małej lub średniej firmie, zakaz staje się bezskuteczny (art. 9a).

Zaliczka

Część wartości faktury wypłacana przez faktora przed terminem płatności; resztę faktor rozlicza po zapłacie przez odbiorcę.

Zatory płatnicze

Sytuacja, w której firmy czekają na zapłatę dłużej, niż przewidują faktury, i same zaczynają płacić z opóźnieniem swoim dostawcom.

Zawiadomienie o cesji

Pismo, w którym odbiorca dowiaduje się, że faktura przeszła na faktora i należy płacić na jego rachunek. Stosowane w faktoringu jawnym.

Porównaj oferty faktoringu jednym zapytaniem

Wystarczy obrót z faktur, terminy płatności i podstawowe dane firmy.

Złóż zapytanie