Krótka odpowiedź
Usługa faktora jest co do zasady opodatkowana VAT, bo ustawa o VAT wprost wyłącza faktoring ze zwolnienia dla usług finansowych (art. 43 ust. 15 pkt 1). Spór dotyczy głównie odsetek od zaliczki przy faktoringu z regresem, które część praktyki traktowała jako zwolniony kredyt. Twoją fakturę sprzedaży rozliczasz bez zmian – cesja nie przenosi na faktora obowiązków w VAT.
Twoja faktura sprzedaży po cesji
Przekazanie faktury faktorowi nie zmienia tego, kto dokonał sprzedaży. Fakturę wystawiasz Ty, VAT należny rozliczasz Ty, w okresie wynikającym z ogólnych zasad – niezależnie od tego, czy odbiorca zapłaci Tobie, czy faktorowi, i czy zapłaci w terminie.
Sama cesja wierzytelności nie jest Twoją usługą na rzecz faktora. TSUE w wyroku z 26 czerwca 2003 r. (C-305/01 MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring) uznał, że przy faktoringu to faktor świadczy usługę na rzecz klienta, a nie klient na rzecz faktora. Nie wystawiasz więc faktorowi faktury za „sprzedaż” wierzytelności.
Usługa faktora – zwolnienie czy 23%
Ustawa o VAT zwalnia z podatku m.in. udzielanie kredytów i pożyczek (art. 43 ust. 1 pkt 38) oraz usługi dotyczące długów (pkt 40). Zarazem art. 43 ust. 15 pkt 1 stanowi, że zwolnienia te nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu. Prowizja i opłaty faktora są więc opodatkowane stawką podstawową 23%.
Ta zasada ma oparcie w orzecznictwie unijnym. W wyroku MKG TSUE uznał, że faktor, który kupuje wierzytelności, przejmuje ryzyko i pobiera za to prowizję, wykonuje działalność opodatkowaną i nie korzysta ze zwolnienia. W wyroku z 23 października 2025 r. (C-232/24 Kosmiro) Trybunał rozszerzył to podejście na faktoring, w którym ryzyko i własność należności zostają u klienta, a faktor finansuje faktury i prowadzi ich windykację. Uznał, że jest to jedna usługa, której istotą jest ściąganie długów, a wydzielanie z niej zwolnionego kredytu byłoby sztuczne.
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Gdzie są rozbieżności
Spór dotyczy części finansowej, czyli odsetek od zaliczki. W polskiej praktyce zdarzało się, że faktor wykazywał odsetki jako usługę zwolnioną (jak kredyt), a prowizję jako opodatkowaną. Organy podatkowe co do zasady traktują wynagrodzenie faktora jako całość opodatkowaną, ale sądy administracyjne w części spraw oceniały to inaczej. Na przykład WSA w Warszawie w wyroku z 14 października 2008 r. (III SA/Wa 826/08) uznał finansowanie przy faktoringu bez przejęcia ryzyka za zwolniony kredyt.
Po wyroku C-232/24 argumenty za opodatkowaniem całości są silniejsze, ale kwalifikacja nadal zależy od konkretnej umowy. Rozstrzyga o niej faktor, który wystawia fakturę – Ty sprawdzasz, czy jest wystawiona poprawnie.
- Prowizja faktoringowa: 23% VAT – bez zwolnienia (art. 43 ust. 15 pkt 1)
- Opłaty za ocenę odbiorcy, monitoring, windykację: zwykle 23% VAT
- Odsetki od zaliczki: zależy od kwalifikacji umowy – sprawdź fakturę faktora
- Twoja faktura sprzedaży: bez zmian, VAT rozliczasz Ty
Odliczenie VAT z faktury faktora
Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT i finansujesz w ten sposób sprzedaż opodatkowaną, VAT z faktury faktora odliczasz na ogólnych zasadach (art. 86 ustawy o VAT). Przykładowe ewidencje w poradniku Polskiego Związku Faktorów pokazują faktury faktora z VAT naliczonym zarówno od prowizji, jak i od odsetek.
Inaczej jest, gdy prowadzisz sprzedaż zwolnioną z VAT albo korzystasz ze zwolnienia podmiotowego. Wtedy VAT z faktury faktora jest dla Ciebie kosztem, a sposób opodatkowania odsetek realnie zmienia cenę faktoringu. Porównując oferty, pytaj więc o kwoty brutto – pomoże w tym kalkulator kosztu faktoringu i tekst o prowizji i oprocentowaniu.
Czytaj dalej
Zobacz też
Koszty faktoringu w CIT i PIT
Czy prowizja, odsetki i opłaty faktora są kosztem uzyskania przychodu i kiedy je ująć.
Split payment a faktoring
Odbiorca płaci w split payment na rachunek faktora?
KSeF a faktoring
Faktoring a KSeF: dane faktora i jego rachunek na e-fakturze, dostęp faktora do faktur, kod QR przy fakturze…
Ulga na złe długi
Czy masz prawo do ulgi na złe długi, gdy faktura trafiła do faktora?
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy faktor może wystawić mi fakturę z dwiema stawkami?
Tak – zdarza się to, gdy faktor uznaje odsetki za zwolnione, a prowizję za opodatkowaną. To decyzja faktora i jego ryzyko podatkowe. Ty odliczasz VAT tylko z pozycji, w których faktycznie go wykazano.
Czy faktoring eksportowy zmienia VAT od mojej faktury?
Nie. Sprzedaż za granicę rozliczasz według zasad dla eksportu towarów, wewnątrzwspólnotowej dostawy albo usług dla zagranicznego kontrahenta. Faktoring zmienia tylko to, kto i kiedy płaci za fakturę.
Kiedy warto zapytać doradcę podatkowego?
Gdy prowadzisz sprzedaż zwolnioną albo mieszaną, gdy umowa łączy faktoring z innymi usługami albo gdy faktor stosuje zwolnienie dla części wynagrodzenia. Wtedy kwalifikacja VAT wpływa bezpośrednio na Twój koszt.