Koszty faktoringu w podatku dochodowym (CIT i PIT)
Wynagrodzenie faktora jest co do zasady kosztem uzyskania przychodu. Więcej pytań budzi moment ujęcia poszczególnych opłat, rozliczenie sprzedaży wierzytelności i limit kosztów finansowania dłużnego w spółkach.
Opracowanie: redakcja Nalevio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Prowizja, odsetki i opłaty faktora są kosztem uzyskania przychodu, bo służą finansowaniu Twojej działalności. Prowizję i opłaty ujmujesz zwykle jako koszty pośrednie w dniu zaksięgowania faktury faktora, a odsetki od zaliczki – najczęściej dopiero po ich zapłacie lub potrąceniu. W spółkach dochodzi jeszcze pytanie, czy koszty faktoringu podlegają limitowi kosztów finansowania dłużnego (art. 15c CIT), w którym sądy i organy podatkowe się różnią.
Co jest kosztem i dlaczego
Kosztem uzyskania przychodu jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Faktoring zapewnia płynność, a w wariancie bez regresu chroni też przed niewypłacalnością odbiorcy, więc związek wynagrodzenia faktora z działalnością zwykle nie budzi wątpliwości.
Na wynagrodzenie faktora składają się zwykle:
- prowizja od wartości faktur przekazanych faktorowi,
- odsetki od wypłaconej zaliczki za dni finansowania (nazywane też dyskontem albo opłatą finansową),
- opłaty dodatkowe, np. za ocenę odbiorcy, monitoring, ubezpieczenie należności czy przedłużenie terminu.
Ich wysokość w złotych policzysz w kalkulatorze kosztu faktoringu, a znaczenie poszczególnych opłat wyjaśnia tekst ile kosztuje faktoring.
Kiedy ująć koszt
Prowizja i opłaty faktora nie są bezpośrednio związane z konkretnym przychodem, więc traktuje się je jako koszty pośrednie. Potrąca się je w dacie poniesienia, czyli w dniu ujęcia w księgach na podstawie faktury (art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o CIT, art. 22 ust. 5c i 5d ustawy o PIT).
Inaczej z odsetkami. Naliczone, lecz niezapłacone albo umorzone odsetki od zobowiązań nie są kosztem (art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT, art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o PIT). Jeśli odsetki od zaliczki traktuje się jak odsetki od zobowiązania wobec faktora (tak jest zwłaszcza przy faktoringu z regresem), ujmujesz je w kosztach w momencie zapłaty. Zapłatą jest też potrącenie ich przez faktora z kwoty przekazywanej Ci po zapłacie odbiorcy. Przy faktoringu bez regresu, gdy dyskonto obniża cenę wierzytelności, ujęcie może być inne – ustal je z księgowym na podstawie umowy.
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Sprzedaż wierzytelności – interpretacja ogólna MF
Przy faktoringu, w którym wierzytelność przechodzi na faktora, pojawiało się pytanie, ile wynosi koszt zbytej wierzytelności i czy różnica między jej wartością a ceną od faktora nie jest „stratą”, której nie wolno ująć w kosztach. Art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT (w PIT art. 23 ust. 1 pkt 34) wyłącza bowiem z kosztów straty ze zbycia wierzytelności – z wyjątkiem wierzytelności wcześniej zarachowanych jako przychód należny, do wysokości tego przychodu.
Minister Finansów rozstrzygnął rozbieżne interpretacje w interpretacji ogólnej z 15 lutego 2021 r. (DD5.8201.11.2020). Według niej, przy sprzedaży faktorowi wierzytelności własnej zaliczonej wcześniej do przychodów:
- kosztem jest co do zasady wartość nominalna zbytej wierzytelności brutto, czyli z VAT,
- art. 16 ust. 1 pkt 39 ogranicza tylko stratę i tylko w części przekraczającej przychód zarachowany wcześniej z tej wierzytelności,
- kosztem jest też wynagrodzenie faktora za jego usługi, nawet gdy faktor potrąca je z ceny wierzytelności.
Interpretacja nie dotyczy m.in. wierzytelności nieściągalnych i przedawnionych, a jej wnioski zakładają, że na cenę wierzytelności i wynagrodzenie faktora nie wpłynęły powiązania między stronami. Jeśli Twoja umowa ma nietypową konstrukcję, sprawdź z doradcą, czy mieści się w jej zakresie.
Limit kosztów finansowania dłużnego w spółkach
Podatnicy CIT wyłączają z kosztów nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego ponad wyższą z dwóch kwot: 3 000 000 zł albo 30% podatkowej EBITDA (art. 15c ustawy o CIT). Ustawa definiuje te koszty szeroko – jako wszelkie koszty związane z uzyskaniem finansowania od innych podmiotów, w tym odsetki, opłaty i prowizje.
Czy obejmuje to faktoring, jest sporne. NSA w wyroku z 3 października 2023 r. (II FSK 391/22) uznał, że koszty faktoringu właściwego, w którym faktor przejmuje ryzyko, nie są kosztami finansowania dłużnego, a koszty faktoringu niewłaściwego, z regresem, już tak. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prezentuje szersze podejście – np. w interpretacji z 25 lutego 2025 r. (0114-KDIP2–2.4010.666.2024.2.RK) zaliczył do tych kosztów dyskonto, odsetki i prowizje faktoringowe.
Limit ma znaczenie przede wszystkim dla spółek z dużym finansowaniem zewnętrznym, bo próg 3 000 000 zł dotyczy łącznej nadwyżki wszystkich kosztów finansowania. Jeśli się do niego zbliżasz, ustal z doradcą podatkowym, jak traktować faktoring – a gdy chodzi o duże kwoty, rozważ wniosek o interpretację indywidualną.
Czytaj dalej
Zobacz też
Split payment a faktoring
Odbiorca płaci w split payment na rachunek faktora?
KSeF a faktoring
Faktoring a KSeF: dane faktora i jego rachunek na e-fakturze, dostęp faktora do faktur, kod QR przy fakturze…
Ulga na złe długi
Czy masz prawo do ulgi na złe długi, gdy faktura trafiła do faktora?
Księgowanie faktoringu
Jak ująć faktoring w księgach: sprzedaż wierzytelności przy faktoringu bez regresu, zaliczka jako…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy na ryczałcie mogę odliczyć koszty faktoringu?
Nie. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płaci się od przychodu, bez odliczania kosztów, więc wynagrodzenie faktora nie obniża podatku.
Czy VAT z faktury faktora jest kosztem?
Tylko wtedy, gdy nie możesz go odliczyć, np. przy zwolnieniu z VAT. Czynny podatnik VAT odlicza VAT naliczony, a w kosztach ujmuje kwotę netto.
Czy opłata za ubezpieczenie należności w umowie faktoringu też jest kosztem?
Tak, jeśli płacisz ją w związku z działalnością – podobnie jak prowizję. Ujmujesz ją jako koszt pośredni według daty zaksięgowania faktury lub innego dowodu.