Krótka odpowiedź
Umowa faktoringowa określa, które faktury faktor finansuje, jaką zaliczkę wypłaca, ile to kosztuje, kto ponosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy i na jakich zasadach można ją rozwiązać. Przed podpisaniem sprawdź zwłaszcza zasady regresu, cennik opłat, zabezpieczenia, kary umowne i okres wypowiedzenia.
Umowa nienazwana
Faktoring nie jest uregulowany w Kodeksie cywilnym jako osobny rodzaj umowy. To umowa nienazwana, oparta na swobodzie umów, a w części dotyczącej przeniesienia należności – na przepisach o przelewie wierzytelności (art. 509–518 Kodeksu cywilnego). Mechanizm przelewu opisuje artykuł o cesji wierzytelności.
Dlatego dwie umowy faktoringowe mogą się bardzo różnić. Zwykle składają się z umowy właściwej, ogólnych warunków faktora (regulaminu), tabeli opłat i prowizji oraz załączników: listy odbiorców z limitami, wzoru zawiadomienia o cesji i dokumentów zabezpieczeń. Wszystkie te części są wiążące, więc czytaj je razem.
Co zawiera umowa
| Element | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Przedmiot umowy | Czy faktor finansuje wszystkie faktury wskazanych odbiorców, wybrane faktury, czy cały obrót |
| Zaliczka i reszta | Jaki procent faktury dostajesz od razu, kiedy i po jakich potrąceniach faktor wypłaca resztę |
| Koszty | Prowizja, oprocentowanie (stałe czy zmienne, sposób naliczania), opłaty z cennika |
| Limity | Limit łączny i limity na odbiorców, zasady ich zmiany i obniżenia |
| Ryzyko | Z regresem, bez regresu czy mieszany; zakres i wyłączenia ochrony |
| Twoje obowiązki | Przekazywanie faktur i dokumentów, informowanie o sporach, reklamacjach, korektach |
| Zabezpieczenia | Weksel in blanco, pełnomocnictwo do rachunku, poręczenia, kaucja |
| Czas trwania | Czas określony lub nieokreślony, okres wypowiedzenia, przypadki rozwiązania bez wypowiedzenia |
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Na co uważać przed podpisaniem
Regres i jego termin. W faktoringu z regresem umowa określa, po ilu dniach od terminu płatności faktor może żądać zwrotu zaliczki i odsetek. Sprawdź tę liczbę i to, czy w tym czasie rosną odsetki. W faktoringu bez regresu przeczytaj wyłączenia – ochrona zwykle nie obejmuje faktur spornych, reklamowanych ani przekraczających limit.
Odpowiedzialność za istnienie należności. Z mocy prawa odpowiadasz wobec faktora za to, że wierzytelność Ci przysługuje (art. 516 Kodeksu cywilnego). Jeśli faktura dotyczy niewykonanej usługi albo odbiorca skutecznie ją zakwestionuje, faktor może żądać zwrotu zaliczki także przy faktoringu bez regresu. Za wypłacalność odbiorcy odpowiadasz tylko wtedy, gdy umowa tak stanowi – i to właśnie jest regres.
Kary umowne. Umowy przewidują kary np. za przekazanie faktury za niewykonaną dostawę, przyjęcie zapłaty od odbiorcy bez przekazania jej faktorowi, nieprzekazanie faktur objętych umową albo za brak informacji o sporach. Sprawdź wysokość kar i to, czy są proporcjonalne.
Zabezpieczenia. Weksel in blanco podpisuje się z deklaracją wekslową, która określa, kiedy faktor może go wypełnić. Przeczytaj ją uważnie. Poręczenie członka zarządu albo wspólnika oznacza jego osobistą odpowiedzialność.
Obowiązek wyłączności i minimalny obrót. Część umów wymaga przekazywania faktorowi wszystkich faktur danego odbiorcy albo przewiduje opłatę, gdy obrót jest niższy niż zakładany. Sprawdź, czy to pasuje do Twojej sprzedaży.
Wypowiedzenie i zakończenie
Umowa na czas nieokreślony może być wypowiedziana z okresem z umowy, umowa na czas określony – zwykle tylko z ważnych powodów albo za opłatą. Sprawdź, w jakich sytuacjach faktor może ją rozwiązać bez wypowiedzenia, np. przy pogorszeniu sytuacji finansowej, zaległościach albo naruszeniu umowy. Wtedy faktor może też zażądać zwrotu zaliczek z niezapłaconych faktur.
Zwróć uwagę, jak będą rozliczone faktury w toku i jak odbiorcy zostaną poinformowani o zmianie rachunku do zapłaty. Szczegóły opisuje artykuł o wypowiedzeniu umowy faktoringu. Koszty związane z końcem współpracy znajdziesz w cenniku, o którym piszemy przy opłatach dodatkowych.
Czytaj dalej
Zobacz też
Cesja wierzytelności
Cesja wierzytelności w faktoringu: przelew z art. 509 Kodeksu cywilnego, forma, skutki dla odbiorcy, jego…
Zawiadomienie o cesji
Zawiadomienie odbiorcy o cesji: kto je wysyła, co zawiera, potwierdzenie salda, zapłata na rachunek faktora i…
Zakaz cesji
Zakaz cesji (pactum de non cedendo) w umowie z odbiorcą: art. 509 i 514 Kodeksu cywilnego, ograniczenia…
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy faktoringu: okres wypowiedzenia, rozliczenie sfinansowanych faktur, informacja dla…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy umowę faktoringową można negocjować?
Tak, choć ogólne warunki faktora rzadko się zmienia. Negocjować można zwykle stawki, limity, termin regresu, minimalny obrót, zabezpieczenia i okres wypowiedzenia – zapisuje się je w umowie właściwej.
Czy umowę faktoringową trzeba zawrzeć na piśmie?
Przepisy nie przewidują dla niej szczególnej formy, ale w praktyce faktorzy zawierają ją na piśmie albo w formie elektronicznej z podpisem kwalifikowanym. Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew także powinien być pismem stwierdzony (art. 511 Kodeksu cywilnego).
Czy warto dać umowę do przeczytania prawnikowi?
Przy większym obrocie, poręczeniach osobistych albo nietypowych zapisach – tak. Opinia prawnika kosztuje zwykle mniej niż skutki źle zrozumianej kary umownej albo deklaracji wekslowej.