Krótka odpowiedź
Cesja, czyli przelew wierzytelności, to przeniesienie należności z faktury na inną osobę – w faktoringu na faktora (art. 509 Kodeksu cywilnego). Zgoda odbiorcy co do zasady nie jest potrzebna, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, umowa albo właściwość zobowiązania. Po cesji odbiorca nadal może podnosić wobec faktora zarzuty, które miał wobec Ciebie.
Czym jest przelew wierzytelności
Wierzytelność to Twoje prawo do żądania zapłaty od odbiorcy, np. z faktury za dostawę towaru. Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika – czyli w faktoringu bez zgody odbiorcy – chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
W faktoringu Ty jesteś zbywcą (cedentem), faktor – nabywcą (cesjonariuszem), a odbiorca – dłużnikiem. Wraz z wierzytelnością przechodzą na faktora wszystkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2). Faktor może więc dochodzić od odbiorcy także odsetek za opóźnienie.
Podstawą przelewu jest umowa faktoringowa – umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności. Według art. 510 § 1 taka umowa przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że strony postanowiły inaczej. Umowy faktoringowe często określają, że cesja następuje z chwilą przekazania faktury albo wypłaty zaliczki.
Forma i dokumenty
Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew także powinien być pismem stwierdzony (art. 511). Dlatego faktorzy dokumentują cesję na piśmie albo elektronicznie – w umowie, w osobnych umowach przelewu albo w zestawieniach przekazanych faktur.
Przelew dotyczy całej należności z faktury albo jej części, a także należności przyszłych, jeśli da się je dostatecznie oznaczyć, np. przez wskazanie odbiorcy i umowy, z której wynikają. Dzięki temu umowa faktoringowa może z góry obejmować faktury, które wystawisz w przyszłości.
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Skutki cesji dla odbiorcy
Dla odbiorcy cesja oznacza przede wszystkim zmianę wierzyciela. Najważniejsze jest zawiadomienie: dopóki Ty jako zbywca nie zawiadomisz odbiorcy o przelewie, zapłata na Twoje ręce zwalnia go z długu wobec faktora, chyba że wiedział o cesji (art. 512). Dlatego w faktoringu jawnym odbiorca dostaje zawiadomienie o cesji i płaci na rachunek faktora.
Cesja nie pogarsza sytuacji odbiorcy. Termin płatności, kwota i inne warunki pozostają takie, jak w Twojej umowie z nim. Odbiorcy przysługują wobec faktora wszystkie zarzuty, które miał wobec Ciebie w chwili, gdy dowiedział się o przelewie (art. 513 § 1), np. że towar był wadliwy albo usługa niewykonana.
Twoja odpowiedzialność wobec faktora
Jako zbywca odpowiadasz wobec faktora za to, że wierzytelność Ci przysługuje (art. 516). Jeśli faktura dotyczy dostawy, której nie było, albo jest zawyżona, faktor może żądać zwrotu zaliczki niezależnie od rodzaju faktoringu. Za wypłacalność odbiorcy w chwili przelewu odpowiadasz tylko wtedy, gdy przyjąłeś tę odpowiedzialność. Regres w faktoringu idzie dalej niż ten przepis: to umowny obowiązek zwrotu zaliczki, gdy odbiorca nie zapłaci w czasie wskazanym w umowie. Zakres tego obowiązku odróżnia faktoring z regresem od faktoringu bez regresu.
Przepisów o przelewie nie stosuje się do wierzytelności związanych z dokumentem na okaziciela albo zbywalnym przez indos, np. z weksla (art. 517 § 1). Takie należności przenosi się według prawa wekslowego, dlatego faktoring dotyczy zwykle zwykłych faktur, a finansowanie należności wekslowych opisuje forfaiting.
Kiedy cesja jest niemożliwa
Przelew nie jest możliwy, gdy sprzeciwia się mu ustawa, umowa albo właściwość zobowiązania. W praktyce faktoringu najczęściej chodzi o zastrzeżenie w umowie z odbiorcą, że przeniesienie należności wymaga jego zgody. Skutki takiego zapisu i sposoby poradzenia sobie z nim opisuje artykuł o zakazie cesji.
Czytaj dalej
Zobacz też
Zawiadomienie o cesji
Zawiadomienie odbiorcy o cesji: kto je wysyła, co zawiera, potwierdzenie salda, zapłata na rachunek faktora i…
Zakaz cesji
Zakaz cesji (pactum de non cedendo) w umowie z odbiorcą: art. 509 i 514 Kodeksu cywilnego, ograniczenia…
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy faktoringu: okres wypowiedzenia, rozliczenie sfinansowanych faktur, informacja dla…
Faktoring krok po kroku
Jak wygląda faktoring krok po kroku: zapytanie, oferta, ocena firmy i odbiorców, umowa, zawiadomienie…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy po cesji odbiorca może odmówić zapłaty faktorowi?
Nie może odmówić tylko dlatego, że zmienił się wierzyciel. Może jednak podnieść te same zarzuty, które miał wobec Ciebie, np. reklamację towaru albo potrącenie.
Czy cesja zmienia termin płatności faktury?
Nie. Faktor nabywa wierzytelność z tymi samymi warunkami, które wynikają z Twojej umowy z odbiorcą – termin i kwota pozostają bez zmian.
Czy odbiorca musi podpisać zawiadomienie o cesji?
Do skuteczności przelewu jego podpis nie jest potrzebny. Faktorzy często proszą jednak o potwierdzenie odbioru zawiadomienia, bo ułatwia ono późniejsze dochodzenie zapłaty.