Krótka odpowiedź
Rekompensata wynosi 40 euro, gdy wartość świadczenia nie przekracza 5000 zł, 70 euro, gdy jest wyższa niż 5000 zł, ale niższa niż 50 000 zł, i 100 euro przy kwocie 50 000 zł lub wyższej. Przysługuje bez wezwania, od dnia nabycia prawa do odsetek za opóźnienie (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Euro przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed miesiącem, w którym zapłata stała się wymagalna.
Ile wynosi rekompensata
| Wartość świadczenia pieniężnego | Rekompensata |
|---|---|
| do 5000 zł włącznie | 40 euro |
| powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł | 70 euro |
| 50 000 zł i więcej | 100 euro |
Wartością świadczenia jest kwota, którą dłużnik ma zapłacić za dostawę lub usługę – w praktyce zwykle kwota brutto z faktury. Rekompensata to ryczałt: nie musisz wykazywać, że poniosłeś jakiekolwiek koszty. Jeśli faktyczne, uzasadnione koszty odzyskania należności są wyższe, możesz żądać zwrotu nadwyżki (art. 10 ust. 2).
Kiedy przysługuje
Prawo do rekompensaty powstaje od dnia nabycia prawa do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1 ustawy (dalej: ustawa o terminach zapłaty). W praktyce oznacza to, że:
- wykonałeś swoje świadczenie – dostarczyłeś towar lub wykonałeś usługę,
- dłużnik nie zapłacił w terminie z umowy,
- transakcja jest transakcją handlową między podmiotami objętymi ustawą, np. dwiema firmami albo firmą i podmiotem publicznym.
Nie musisz wzywać dłużnika ani czekać określonej liczby dni po terminie – wystarczy jeden dzień opóźnienia. Rekompensata przysługuje od każdej transakcji handlowej (art. 10 ust. 3). Gdy strony ustaliły zapłatę w ratach, należy się od każdej niezapłaconej w terminie części (art. 11 ust. 2).
Szukasz faktoringu dla firmy?
Opisz faktury i odbiorców – zapytanie trafi do firm faktoringowych, które finansują takie należności.
Jak przeliczyć euro na złote
Rekompensatę przelicza się po średnim kursie euro ogłoszonym przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a). Liczy się więc miesiąc terminu zapłaty, a nie miesiąc wystawienia faktury ani dzień, w którym żądasz rekompensaty.
Rekompensatę razem z odsetkami policzysz w kalkulatorze odsetek za opóźnienie. Zasady samych odsetek opisujemy w tekście o odsetkach za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Rekompensata a faktoring
Roszczenie o rekompensatę nie może być zbyte (art. 10 ust. 4). To ważne przy faktoringu: przelew wierzytelności z faktury na faktora nie przenosi prawa do rekompensaty, tak jak przenosi prawo do zaległych odsetek. Kto i w jaki sposób może jej dochodzić po cesji, ustawa wprost nie rozstrzyga, a umowy faktoringowe regulują to różnie – przy spornych kwotach zapytaj prawnika.
Rekompensata to rekompensata za koszty dochodzenia zapłaty, a nie wynagrodzenie za dostawę. Wystawiasz ją zwykle w nocie obciążeniowej lub w wezwaniu do zapłaty, nie na fakturze VAT. W praktyce wiele firm odpuszcza rekompensatę stałym odbiorcom – to decyzja handlowa, ale warto ją podejmować świadomie, bo przy wielu spóźnionych fakturach kwoty się sumują.
Jeśli opóźnienia powtarzają się regularnie, rekompensata nie rozwiąże problemu płynności. Wtedy warto rozważyć faktoring albo ubezpieczenie należności – porównujemy je w tekście faktoring czy ubezpieczenie należności.
Czytaj dalej
Zobacz też

Windykacja a faktoring
Windykacja a faktoring: moment działania, koszt, ryzyko i relacja z odbiorcą.
Ubezpieczenie należności
Jak działa ubezpieczenie należności: limit na odbiorcę, udział własny, zgłaszanie opóźnień i wyłączenia.
Zatory płatnicze
Czym jest zator płatniczy, jak przenosi się między firmami i co robi UOKiK.
Terminy zapłaty
Maksymalny termin zapłaty faktury: 60 dni między firmami, 30 dni dla podmiotów publicznych, 60 dni dla szpitali.
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy rekompensata należy się od każdej faktury osobno?
Tak, przysługuje od każdej transakcji handlowej, w której dłużnik spóźnił się z zapłatą. Przy fakturach płatnych w ratach – od każdej spóźnionej raty.
Czy mogę żądać rekompensaty, gdy odbiorca spóźnił się o jeden dzień?
Tak. Prawo do rekompensaty powstaje razem z prawem do odsetek, czyli od pierwszego dnia opóźnienia, i nie zależy od jego długości.
Czy rekompensata przysługuje od podmiotu publicznego?
Tak. Ustawa łączy ją z odsetkami z art. 8 ust. 1, które dotyczą transakcji z podmiotami publicznymi.

